tat

Eski çağlardan beri Anadolu’nun buğday ambarı olarak bilinen Eskişehir, unla ve etle yapılan yemekleriyle ünlüdür. Haşhaşın kullanımı da oldukça yaygındır. Haşhaşlı cevizli ekmek ve haşhaşlı bükmesi meşhurdur.

Kırım, Balkan ve Kafkas göçmenlerinin mutfağı şehir mutfağını büyük ölçüde etkilemiştir. Pırasalı Arnavut böreği, dızmana, kalakay, kavurma böreği, ağzı açık, kelem sarma, ciğer sarması, kökrek dolma, düğün köfte çorbası, göceli tarhana çorbası, gözleme gibi birçok çeşide zengin Çerkez mutfağı da eşlik etmektedir.

Çibörek 

Çibörek, Eskişehir’le özdeşleşmiş bir börektir. Türkiye’de pek çok yerde yapılır ama Eskişehir’deki çiböreğin tadını başka yerde bulmanız kolay değildir. Eskişehir’e ilk yerleşen Kırım Tatar kültürünün eseri olan çibörek; kıyma, soğan ve baharat karışımının açılmış hamura konulup yağda kızartılmasıyla yapılan geleneksel bir börektir. Genellikle yarım ay şeklinde olur.

Peynirli ve kıymalı çeşitleri mevcuttur. Ama geleneksel olarak kıyma ile yapılır.  Eski Kıpçak lehçesinde leziz, enfes anlamına gelen “çi” ile börek sözcüklerinin birleşiminden adını alır.

Met ve Nuga Helvası

Adını çubuk (met) ve aşık kemiğiyle oynanan bir oyundan alan met helvası, Eskişehir’e özel lezzettir. Un, yağ, şeker, limon ve su kullanılarak yapılan, 2-3 cm çapında ve 6 cm uzunluğunda yuvarlak olarak hazırlanan, yatay kesilerek yapılan helvanın kakaolusu ve vanilyalısı vardır.

Bu meşhur helva pişmaniye tadını andırır. Met helvası, met oyunu sonucunda yenilen tarafın uzun kış gecelerinde helva çekmesiyle oluşan bir geleneğin ürünüdür. Nuga helvası, cevizli yaz helvası, tahin helvası, tahin ve çövenden bir kürek yardımı ile yapılan kürek helvası Eskişehir’in diğer geleneksel tatlarındandır.

Balaban

Küçük küçük doğranmış pideler sıcak et suyu ile ıslatılır, üzerlerine yoğurt ve salça sosu dökülür. Daha sonra ızgarada pişirilen balaban köfteler ve bonfile şişler ilave edilir. Maydanoz, domates ve ızgarada közlenmiş biberler konulur. Üzerine kızgın tereyağı dökülür. Porsiyonları dolu dolu olan Balaban, Kırım Tatarca’da “çok büyük” anlamına gelmektedir.

Mihalıççık Kirazı

Türkiye’de kiraz üretiminde mevsimin en son ürün alınan bölgesi Mihalıççık ilçesidir. Birçok ülkeye ihraç edilen Mihalıççık kirazı, başta İngiltere Kraliyet ailesi olmak üzere yurt dışındaki birçok sofrayı süslemektedir.

Bamya Çorbası 

Özellikle Sivrihisar’da yapılır. Özel günlerde ve düğün yemeklerinin sonunda içilir. Ağır bir yemeğin sindirimini kolaylaştırdığına inanılır. 

Halkalı Şeker

Eskiden söz kesildiğini ilan etmek üzere kahvelerde dağıtılırdı. Halkalı şeker, şekerin sıcak hamur hâlindeyken duvardaki kancaya elle atılıp yoğrularak beyazlatılması ve ardından renkli şeritlerle süslenip fitil hâlinde çekilmesiyle yapılırdı.

Sivrihisar Dövme Sucuk

Sivrihisar ve köylerinde yetiştirilen büyük baş hayvanlardan yapılan, Sivrihisar dövme sucuğu eskiden dedelerimizin etleri parçalayarak o günkü şartlarda dövme usulü ile kıyma haline getirmeleri nedeniyle dövme sucuk adını almıştır.

Sivrihisar Belediyesi ilçenin tanıtım etkinlikleri kapsamında 2017 yılından bu yana Sivrihisar’a özgü meşhur Dövme Sucuk Festivali düzenlenmektedir.

Sivrihisar Kalem Dolması                                                                           

Sivrihisar’ın coğrafi işaretle tescilli “Kelem Dolması”, adını dolgu malzemesini saran lahana yapraklarından alır ve yöredeki kış sofrası geleneğini temsil eder. Ölçülü baharat, tane tane iç harç ve uzun pişirme; lezzeti ağır ağır derinleştirir. Sunum, ev mutfağı sıcaklığını taşıyan sade bir zarafetle tamamlanır.             

Sivrihisar Arabaşı

Sivrihisar Arabaşı, yoğun ve baharatlı çorba ile servis edilen hamur eşliğinde, kış gecelerinin paylaşım kültürünü anlatan bir lezzettir. Ritüeli önemlidir: kâse ile tabak arasındaki geçiş, yemeği bir “sofra oyunu”na dönüştürür. Coğrafi işaretle tescilli bu tat, Sivrihisar mutfağının karakterini net biçimde ortaya koyar.            

Sivrihisar Muska Baklavası

Sivrihisar Muska Baklavası, adını muskayı andıran üçgen formundan alır; ince katların arasına yerleşen iç dolgu ve şerbet dengesiyle öne çıkar. Dokusu hafifçe çıtır, tadı ise ölçülü tatlıdır; bu sayede tek lokmada kat kat aroma hissi verir. Coğrafi işaret tescili, ürünün yöreyle kurduğu bağı resmî olarak da kayıt altına alır.              

Sivrihisar Höşmerim Tatlısı

Sivrihisar Höşmerim Tatlısı, tereyağı ve un bazlı sıcak tatlı geleneğinin yöreye özgü yorumudur; kavurma tekniği, kokuyu ve rengi belirler. Kıvamı ne helva kadar kuru ne muhallebi kadar yumuşaktır; kaşıkta toparlanan ipeksi bir doku bırakır. Coğrafi işaretle tescilli olması, tarifin yerel ustalık çizgisini koruma altına alır.

Eskişehir Met Helvası  

Eskişehir Met Helvası, yalnızca bir tatlı değil; “met” adı verilen paylaşımlı oyun geleneğiyle birlikte anılan bir kültür parçasıdır. İnce çekilmiş helva dokusu, ağızda hızlıca dağılan hafif bir yapı sunar; kokusunda kavruk un ve tereyağı izi duyulur. Coğrafi işaret tescili, bu lezzetin kentin belleğindeki yerini resmîleştirir.